Opgeruimde zaken

Wanneer je je eten gaat organiseren, in de koelkast, vriezer of voorraadkast, dan is het belangrijk dat je er rekening mee houdt dat niet alles bij elkaar in dezelfde bak of zelfs maar bij elkaar in de buurt bewaard kan worden. Een goed voorbeeld is ui en knoflook: wanneer deze bij elkaar in een bak geplaatst worden, dan gaat de ui een sterke knoflooksmaak aannemen. Een ander voorbeeld is appels en bananen: bewaar deze apart, dan kun je ander fruit langer bewaren.

_{In het kort:}

• _{appels, peren, bananen, perziken, tomaten en ui bewaar je altijd apart: deze scheiden het gas ethyleen uit, wat rijping van ander fruit en groenten bevordert}
• _{knoflook, ui en kazen (en andere voeding met een sterke geur) bewaar je ook apart: de geur kan overslaan naar andere etenswaren}
• _{aardappelen geef je altijd een eigen plekje, buiten de koelkast, koel en in het donker}
• _{rauw vlees en vis bewaar je apart van eten dat je niet zult verhitten}

Ethyleen: het gas dat rijping bevordert

Er zijn verschillende fruit- en groentesoorten die het gas ethyleen afscheiden. Ethyleen zorgt ervoor dat het rijpingsproces na het oogsten blijft doorgaan. Het is dus helemaal geen slecht gas, zeker niet als je bedenkt dat veel fruit en groenten tegenwoordig geoogst worden als het eigenlijk nog niet rijp is. Daarnaast zijn er ook fruitsoorten die pas na de oogst gaan rijpen, zo heeft de natuur ze gemaakt.

Sommige fruit- en groentesoorten zijn echter extra gevoelig voor dit gas. Die zullen sneller rijpen als ze in contact komen met dat gas. Dat betekent dat ze ook sneller zullen rotten. Dit verkort de houdbaarheid van deze voedingsmiddelen aanzienlijk. Bewaar deze daarom niet bij soorten die ethyleen uitstoten. Dat geldt overigens ook voor verschillende items die zelf het gas uitstoten: ze kunnen elkaar helpen in het rijpingsproces.

Hieronder op een rijtje welk eten ethyleen uitstoot en wat daar niet goed tegen kan:

Voedingsmiddelen die niet rijpen

Er zijn overigens ook items die niet doorrijpen en dus prima bij ethyleenhoudende voedingsmiddelen bewaard kunnen worden. Dat zijn onder andere:

• aardbeien
• ananas
• (blauwe) bessen
• citrusvruchten
• druiven
• kersen

Items die niet in de koelkast mogen

Er zijn ook voedingsmiddelen die heel gevoelig zijn voor kou, deze bewaar je dus niet in de koelkast, maar op een andere koele plek. Zodra iets is aangesneden, bewaar je het juist wél in de koelkast, met het aangesneden deel zo afgedekt mogelijk. Bijvoorbeeld plat op een schoteltje, met wat folie erover of een herbruikbare, siliconen afdekker.

Als je zoals ik in een woning woont waar het nooit echt koel is, zeker niet in de zomer, is het wel verstandig om sommige items in de koelkast te bewaren en alleen te kopen wat je nodig hebt. Aardappelen echter nooit, daar kun je beter een kleinere voorraad van aanhouden.

Deze items bewaar je niet in de koelkast:

• aardappelen
• aubergines
• bananen
• komkommers
• mango’s
• paprika’s
• pompoenen

Aardappelen houden van een eigen plekje

Aardappelen en uien worden nog wel eens in één bak bewaard. Mocht je snel door je voorraad doorheen gaan en regelmatig je voorraad aanvullen, dan is dat misschien geen groot probleem. Maar als dat niet zo snel gaat, dan kun je deze twee beter bij elkaar uit de buurt houden.

Zoals je misschien al in het overzicht hierboven gezien hebt, stoot ui het ethyleengas uit. Niet alleen doet dit de aardappels sneller rijpen (en dus rotten), ook trekt ui het vocht uit aardappelen, waardoor het rottingsproces nóg meer versneld wordt.

Daarnaast nemen aardappelen snel sterke geuren over, bijvoorbeeld van knoflook. Aardappels bewaar je daarom eigenlijk gewoon standaard het beste in een eigen, goed ventilerende bak. Die bak plaats je droog (tegen rotten), koel (+/- 7-10 graden) en donker (tegen het gif solanine). Bijvoorbeeld in een ruimte zonder daglicht of in een bak met een donkere theedoek eroverheen.

Zet ze dus altijd ver uit de buurt van uien en knoflook, dus ook niet ernaast. En bewaar ze altijd buiten de koelkast, want koude temperaturen zetten het zetmeel in aardappelen om in suikers, wat de smaak en kleur bij het kookproces kan veranderen.

Sterke geur

Onafhankelijk van of iets gevoelig is voor ethyleen, is er nog iets waarmee je rekening moet houden: geur. Sommige voedingsmiddelen nemen dit namelijk snel over, hierboven noemde ik aardappelen al even. Een ander voorbeeld is champignons: champignons hebben een sterk absorberend vermogen, daarom nemen ze snel geurtjes over. Ook eieren kunnen door hun poreuze schaal snel geurtjes overnemen.

Bewaar deze voedingsmiddelen daarom niet dicht bij voeding die een sterke geur uitstoot, zoals ui, knoflook en kazen. Maar leg sterk geurende items zelf óók niet bij elkaar. Het liefste geef je alles dat sterk geurt een eigen (afgesloten) bakje. Het liefst van glas, want plastic neemt de geur ook over en die krijg je er helaas niet meer uit. Wist je dat chocolade ook gevoelig is voor sterke geurtjes?

Laat onrijp fruit sneller rijpen

Nu je weet over ethyleen en wat het doet, kun je het ook in je voordeel laten werken. Je hebt vast weleens gehoord dat als je een onrijpe, keiharde avocado hebt, je er even een rijpe banaan bij moet leggen, of ze samen in een papieren zak moet stoppen. Dit is dus precies hoe en waarom dit werkt: het ethyleen helpt het rijpingsproces.

Let wel op (vooral met avocado’s omdat deze heel onvoorspelbaar zijn): het kan ook te snel gaan. Eerder in dit artikel vertelde ik precies welke fruit en groenten je bij elkaar kunt leggen om het rijpingsproces een handje te helpen (of juist niet).

Vlees en vis

Dan nog even kort over vlees en vis: rauw vlees en rauwe vis moeten allebei apart van het andere voedsel bewaard worden. Zeker van wat je niet gaat verhitten, zoals fruit of ingrediënten voor een salade. Dit komt omdat vlees parasieten en bacteriën kan bevatten. Als die terechtkomen op je sla of komkommer, die je vervolgens rauw eet, kun je hier ziek van worden.

Hoewel koelkasten volgens mij niet zo zijn ontworpen, is helemaal onderin toch echt de beste plek voor je rauwe vlees en vis. Zelfs al zit je koelelement aan de bovenkant van de koelkast: warme lucht stijgt op en koude lucht zakt daardoor juist naar beneden. Zo sla je eigenlijk twee vliegen in één klap: je bewaart het zo koud mogelijk én mocht de verpakking gaan lekken, dan lekt het niet over al je andere eten.

Tip: plaats alles in bakjes

Tot slot: hoewel ik het niet graag toegeef; bij mij verpietert er ook weleens iets in de koelkast. En sommige verpakkingen kunnen gaan lekken of condenseren. Dat is precies waarom ik zoveel mogelijk bakjes gebruik in de koelkast. Flesjes plaats ik bijvoorbeeld ook in een ondiep bakje dat eigenlijk bestemd is voor broodbeleg. Ook is het daarmee een stuk handiger om bij de achterste items te komen: je trekt het bakje gewoon even naar voren.

Ik ben zelfs aan het experimenteren met een systeem waarin ik mijn eten per bakje per datum orden, om zo niets weg te hoeven gooien. Welk systeem werkt voor jou het beste?